Zrenjanin – istorijat

Zrenjanin, Veliki Bečkerek, Petrovgrad-nazivi su jednoga grada koji je svoja imena menjao tokom burne istorijske prošlosti. Zrenjanin, prvo Veliki Bečkerek, najpre se spominje kao selo nastalo u prve dve decenije XIV veka n.e. Najstariji podaci u pisanim istorjiskim izvorima potiču iz 1326. godine gde stoji ime Bečkerek. Naziv Petrovgrad dobija 30.januara 1935. godine ukazom kraljevskih namesnika koji je objavljen 18.februara 1935. godine u „Službenim novinama“ Kraljevine Jugoslavije.

Posle Drugog svetskog rata, tačnije 1946.godine, na sednici saveta komunista jednoglasnom odlukom, grad dobija naziv Zrenjanin po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu.

U prvoj polovini XIV veka Bečkerek, je bilo osrednje selo. Podignuto ja na tri mala ostrva između kojih je tekla reka Begej. Grad je oduvek bio multinacionalna sredina. Srbi su naselili ovaj deo Banata još dolaskom Slovena. Kasnije, seobom Srba, naseljavanje se nastavlja.
Zapisi iz 1301. godine svedoče da su prvi stanovnici Bečkereka bili Mađari. Njihovo naseljavanje pospešio je boravak Karla I i njegovih plemića. Velikom seobom Srba, srpsko stanovništvo masovno naseljava područje Ugarske čijoj teritoriji je pripadao i tadašnji Bečkerek.

Turska vojska na čelu sa Mehmedom Pašom Sokolovićem 1550.godine napada područje tadašnje Ugarske sa 80.000 hiljada vojnika. Za vreme vladavine Turaka, Zrenjanin,tada Bečkerek, biva podeljen na dva naselja: Varoš Bečkerek i sela Gradne ulice današnje Gradnulice.

Zrenjanin – arheološka otkrića

Na današnjem Trgu Kralja Petra, kada je građena zgrada opštine, iskopani su ostaci pračoveka još iz neolitskog doba, koji su pažljivo sakupljeni i poslati mađarskom muzeju u Budimpeštu.
Takođe, na obali rukavca starog Begeja na Gradnulici, pronađeni su ostaci naselja iz bronzanog doba. Staro keltsko groblje otkriveno je pored fabrike klikera “Gutman” duž leve strane Begeja. Nekoliko fragmenata sa tog groblja sačuvano je u Bečkerečkom gradskom muzeju kao i jedno srebrno ogledalo.

Jedna falsifikovana tetra drahma, pronađena na Orolji pored Aradca, svedoči da su i ratoborni Kelti bili nekad stanovnici Zrenjanina.

Zrenjanin – geografski položaj

Zrenjanin se prostire na 190,9km2 u Srednjobanatskom okrugu u Vojvodini. Od Novog Sada  udaljen je 45km, a od Beograda 73km. Ovakav geografski  polažaj daje mu značajnu  poziciju. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Zrenjanin broji  76.511 stanovnika. Na osnovu toga zauzima treće mesto po veličini u pokrajni Vojvodini posle Novog Sada i Subotice. Zanimljivo je da teritorija Zrenjanina obuhvata  izuzetno veliku površinu  u odnosu na broj stanovnika.

Zrenjanin – geografski položaj

Zrenjanin se prostire na 190,9km2 u Srednjobanatskom okrugu u Vojvodini. Od Novog Sada  udaljen je 45km, a od Beograda 73km. Ovakav geografski  polažaj daje mu značajnu  poziciju. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Zrenjanin broji  76.511 stanovnika. Na osnovu toga zauzima treće mesto po veličini u pokrajni Vojvodini posle Novog Sada i Subotice. Zanimljivo je da teritorija Zrenjanina obuhvata  izuzetno veliku površinu  u odnosu na broj stanovnika.

Opštini Zrenjanin  pripadaju sledeća  naseljena mesta:

  • Melenci
  • Taraš
  • Jankov Most
  • Elemir
  • Klek
  • Aradac
  • Banatski Despotovac
  • Knićanin
  • Lazarevo
  • Botoš
  • Lukićevo
  • Ečka
  • Lukino Selo
  • Mihajlovo
  • Tomaševac
  • Stajićevo
  • Orlovat
  • Čenta
  • Farkaždin

Zrenjanin – naselja:

 

  • Bagljaš
  • Berbersko
  • Brigadira Ristića
  • Bolnica
  • Budžak
  • Budžin bulevar
  • Centar
  • 4. jul
  • Čontikarska
  • Dolja
  • Duvanika
  • Gradnulica
  • Kolonija
  • Lesnina
  • Mala Amerika
  • Mužlja
  • Ruža Šulman
  • Šumica
  • Zeleno polje
  • Žitni trg

Zrenjanin – zanimljivosti

Pored mnogih arheoloških nalazišta i svog kulturnog nasleđa, burne i bogate prošlosti, Zrenjanin je postao veoma čuven u skorašnje vreme po tri zanimljivosti.

Zrenjaninska voda

Zrenjaninska voda  ima sve tri karakteristike  koju pijaća voda ne treba da ima: miris, boju i ukus. Zrenjanin će uskoro, kako se obećava, dobiti svoju fabriku vode. Na protestu, koji su organizovali građani, pojavio se neočekivano mali broj ljudi. Stiče se utisak da je građanima žao što će ostati bez ovog brenda.

Most na suvom

Presecanjem toka reke Begej, Zrenjanin dobija tri jezera između kojih ostaje zemljana površina i most. Brzo dobija naziv „Most na suvom“ i stiče svetsku slavu zauzimajući prvu stranicu na google pretraživaču.

Zrenjaninska manifestacija Dani piva

Zrenjanin je postao sinonim za Dane piva, tradicionalnu manifestaciju koja se održava od 1986. godine. Osmišljena je u čast 240 godina proizvodnje piva u Zrenjaninu. Grad je pivaru izgubio 2006. godine u vreme privatizacija, ali manifestacija se i dalje održava na radost građana. Ponudom dobro organizovanog i atraktivnog  sadržaja iz godine u godinu posećenost manifestacije znatno raste.

Zrenjanin – klimatske prilike

Veliki uticaj na klimatske prilike u opštini Zrenjanin ima velika udaljenost Atlantskog okeana i Sredozemnog mora. Sem toga, poseban značaj imaju i visoke planine koje zatvaraju kako Zrenjanin i Banat tako i celu Vojvodinu. To su planinski venci Karpata, Alpa i Dinarida. Sve ovo i mala nadmorska visina doprinose intezivnijem zagrevanju i hlađenju vazduha i dovode do velikog godišnjeg kolebanja, tako da područje Banata ima nešto kontinentalnije obeležje nego što bi po opštem geografskom položaju trebalo da bude.

Košava je dominirajući vetar u Zrenjaninu i dolazi sa jugoistoka. Brzina ovog vetra kreće se od 5 do čak 28 m/s. Drugi vetar dolazi iz suprotnog pravca sa severozapada, dok je treći po čestini duvanja južni vetar. Četvrti je zapadni vetar, a odmah do njega mesta zauzima severac . Poznat kao jak i veoma hladan vetar. Srednja godišnja temperatura iznosi 11,1 Co.

Najviša srednje maksimalna temperatura iznosi 28,1 Co, dok je najniža srednje maksimalna 1,9 Co i javlja se u januaru. Najviša temperatura u Zrenjaninu bila 39,8 Co, zabeležena 6.jula 1950, dok je najniža bila -30,4 Co 24.januara 1963.